Lost horizon – Đường chân trời đã mất và ngẫm về một đức tin trọn vẹn

Tôi đọc đến những dòng cuối cùng của truyện Đường chân trời đã mất và mong chờ một cái gì đó thật sáng tỏ. Nhưng không có! Dù vậy cũng đã đủ hiểu nhiều điều. Câu chuyện xúc động khép lại làm tôi thấy cay cay nơi khóe mắt và vỡ ra một bài học lớn về đức tin trọn vẹn.

Lost Horizon của James Hilton, được dịch ra tiếng Việt dưới tên “Đường chân trời đã mất”, là một tác phẩm quá nổi tiếng. Và Shangri-La, thung lũng huyền bí trong tác phẩm, được chọn đặt tên cho một nơi được cho là có khung cảnh tương tự tọa lạc ở Tây Tạng. Nơi đây cũng trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng.

Thung lũng Trăng Xanh

Gấp sách lại, có lẽ người đọc vẫn lâng lâng với cảnh sắc miêu tả trong đó. Thung lũng Trăng Xanh, đẹp lung linh như tiên cảnh, khép mình bí ẩn nơi hạ giới, biệt lập với thế giới bên ngoài. Không phải hứng chịu khói lửa chiến tranh. Sống ở đó không phải lo nghĩ bất cứ chuyện gì. Nơi đây có đủ từ vật chất với những tiện nghi hiện đại Tây phương, đến tinh thần với những tác phẩm thơ ca, âm nhạc từ khắp thế giới. Và con người sống cuộc đời mấy trăm năm, trẻ mãi không già. Một cuộc đời mà bao con người mong ước, chính xác có thể gọi đây là thiên đường!

Khắc họa một nhân vật hoàn hảo

Conway, một nhân vật trung tâm của câu chuyện chưa một lần lên tiếng. Được khắc họa chỉ qua lời kể của những người quen biết anh, những người không quá thân thiết nhưng có ấn tượng cực kì sâu sắc về anh. Đó là một Conway xuất sắc về mọi mặt, nổi bật từ thời còn trên ghế nhà trường. Anh lúc đó là một nhân viên ngoại giao Anh làm việc ở Baskul. Trong một đợt di tản, anh cùng ba người khác bị một tên cướp máy bay đưa về Shangri-La. Trong tu viện có đủ mọi thứ anh cần. Anh trải qua những ngày tháng êm đềm với tuyệt cảnh thung lũng Trăng Xanh, với âm nhạc, thơ ca của đủ mọi thời đại. Và những buổi đàm đạo cùng Tu viện trưởng dần thuyết phục anh ở lại suốt đời tại nơi này.

Anh biết những người sống lâu, trẻ hơn tuổi thật của họ rất nhiều. Được nghe kể về cách những người nơi đây sinh sống và cách mà tổ chức duy trì sự tồn vong. Anh hiểu rằng vụ bắt cóc anh và ba người bạn là có chủ đích và họ được thuyết phục để ở lại đây mãi mãi.

Tình yêu của anh cũng ở đây. Đó là Lo-Tsen, một cô gái rất trẻ, rất đẹp, giỏi đánh đàn vào luôn kiệm lời. Mallinson người bạn của anh cũng yêu cô ấy.

Và mạch truyện chầm chậm trôi qua như thế…

Cho đến cuối cùng mọi thứ được đẩy lên cao trào cùng một lúc và vỡ ra!!

Tu viện trưởng tưởng như đã thuyết phục được anh ở lại và trao cả quyền cai quản tối thượng cho anh trước khi ông ra đi vì tuổi già.

Mallinson, người luôn muốn rời khỏi nơi đây, chờ đoàn người từ bên ngoài đến để theo họ rời khỏi. Sau mấy tháng trông chờ, họ đã đến.

Lo-Tsen cũng rời đi cùng Mallinson.

Mallinson muốn Conway rời đi cùng mình.

Mọi thứ xảy đến cùng lúc và Conway phải quyết định thật nhanh. Anh bất ngờ khi Lo-Tsen cũng muốn rời đi. Mallinson lôi kéo anh bằng những lời lẽ đầy thuyết phục. Và tất cả những câu chuyện ở thung lũng Trăng Xanh cho đến giờ bị phủ định với ý nghĩ đó chỉ là truyện kể vớ vẩn không có bằng chứng!

Cuối cùng Conway quyết định…rời đi!

Sau đó người ta tìm thấy anh trong một bệnh viện. Xác xơ, mất trí nhớ một thời gian. Gặp lại một anh bạn và kể cho anh ta nghe câu chuyện về thung lũng Trăng Xanh. Anh bạn này là một người viết tiểu thuyết và ghi chép lại câu chuyện đó trong một tập bản thảo. Sau đó, anh đã đi lùng sục khắp nơi tìm những căn cứ xác đáng cho câu chuyện. Và anh biết câu chuyện về một người mất tích trùng tên với một nhân vật tên tuổi gắn bó với thung lũng Trăng Xanh. Đi tìm vết tích Mallinson và biết anh ta chưa bao giờ đến được Trung Quốc,…

Những sự kiện ngẫu nhiên như có như không và không thật sự minh chứng được gì. Nhưng…

Cuối cùng, một chi tiết nhỏ khi anh bạn này đi tìm người bác sĩ, hỏi ông ta về người phụ nữ đã đưa Conway đến bệnh viện và giật mình khi nghe ông bảo rằng: Đó là một phụ nữ rất già, chưa bao giờ tôi thấy ai già đến vậy!!!

Độc giả có lẽ cũng giật mình. Một phụ nữ rất già… Câu chuyện về những người trẻ hơn tuổi thật, sống rất lâu ở thung lũng Trăng Xanh nhưng sẽ già đi nhanh chóng khi rời khỏi đó, được gợi lại. Và tôi nghĩ đây phải chăng là Lo-Tsen?? Không ai khẳng định điều gì. Chỉ là những mảnh ghép rời rạc nhưng gợi ra những liên tưởng… Và mỗi người có lẽ tự kết luận được có hay không một nơi như thế!

Conway sau khi rời khỏi Trung Quốc anh ta đi đâu không rõ nhưng anh ta để lại một ấn tượng là đang mải miết tìm kiếm… Một cái gì đó. Một nơi nào đó…

Tôi đã nghĩ về “đức tin”- một đức tin trọn vẹn.

Người ta vẫn thường nói ‘thấy mới tin’, ‘phải có bằng chứng mới tin’. Nhưng thực sự mọi thứ luôn luôn tìm được bằng chứng để tin hay không? Có lẽ là không!

Ví như người ta tin vào thần linh, tin vào Chúa,… Hoặc đơn giản hơn ta luôn được bảo rằng phải tin vào chính mình thì may ra mới thành công. Vậy những niềm tin đó lấy cơ sở nào đây? Nhưng nếu không có đức tin trọn vẹn thì làm sao có những con chiên ngoan đạo? Làm sao có những tên tuổi vĩ đại mà ban đầu chỉ có hai bàn tay trắng? Tôi cũng hoang mang về đức tin của chính mình. Đặc biệt khi người ta bị đặt vào những tình huống khó thì người ta phải làm sao?

Đức tin trọn vẹn không thể là giả vờ tin. Cũng không thể là nửa tin nửa ngờ hay khi này tin khi khác không tin. Nó phải là niềm tin tuyệt đối mọi lúc! Và trong những tình huống khó, phải đưa ra quyết định có thể giống như là sự thử thách niềm tin.

Và Conway…

Anh đã bị thử thách và lựa chọn của anh là không tin nữa! Anh phản bội lại niềm tin dành cho anh trước khi ra đi của Tu viện trưởng. Nhưng lựa chọn này cũng là hợp lý theo lẽ thông thường. Nếu chọn khác đi có lẽ câu chuyện trong Đường chân trời đã mất trở thành một câu chuyện xạo sự thiếu tự nhiên. Bởi sao? Người anh yêu rời đi cùng người khác. Tu viện trưởng đột ngột ra đi giao quyền lực tối thượng cho một kẻ mới đến chưa lâu như anh. Và lại còn biết bao câu chuyện chỉ là kể, không chút chứng cứ. Dù anh đã chọn ở lại nhưng ngay lúc then chốt đó anh đã ra đi!

Ra đi rồi anh như nuối tiếc và tìm kiếm mải miết không thôi. Nhưng có lẽ sự phản bội của anh là kết thúc của mọi thứ. Anh sẽ không bao giờ tìm lại được thiên đường của mình nữa. Anh rời bỏ thiên đường đó và thiên đường không bao giờ chấp nhận anh nữa. Được ăn cả, ngã về không. Thứ anh nhận được sau khi rời đi có chăng chỉ là một bài học. Dù sao đó cũng là đáng giá rồi!

Kết

Ban đầu tôi không hiểu lắm tại sao tác giả lại xây dựng một nhân vật hoàn hảo đến vậy. Nhưng cuối cùng tôi hiểu tất cả chỉ là đòn bẩy để làm nổi bật một khiếm khuyết lớn. Tạo ra một cao trào và kết thúc ngay lập tức cho câu chuyện. Vô cùng ấn tượng! Mọi thứ còn lại chỉ là “tưởng chừng như đã thật hoàn hảo nhưng…”

Cho đến cuối cùng, người ta vẫn lâng lâng với thiên đường trong Đường chân trời đã mất, mong một lần đặt chân đến nơi được xem là giống như thế nằm ở đất Tây Tạng. Tôi cũng vậy. Nhưng trong tôi vẫn còn chút phân vân, nghĩ ngợi mãi một bài học lớn về đức tin trọn vẹn!

-Misaki-

Đêm. Osaka

Nov 2019

Misaki Nguyen

Là một người Sài Gòn đang sống và làm việc ở Osaka, Nhật Bản.

Thích du lịch, thường du lịch một mình khắp Nhật Bản. Cũng thích âm nhạc, đọc sách, thiết kế.